Odmowa badania alkomatem - co naprawdę oznacza?

Czy kierowca może odmówić badania alkomatem?

Jako adwokat prowadzący w Warszawie obronę kierowców regularnie słyszę pytanie, czy odmowa badania alkomatem jest legalna i co daje. Odpowiedź jest dwuczęściowa. Tak, kierowca może odmówić dmuchania w alkomat i nie zostanie za samą odmowę ukarany jak za przestępstwo. Ale nie, odmowa w żaden sposób nie kończy sprawy: kontrola toczy się dalej, a policja ma inne narzędzia, aby ustalić stan trzeźwości. Ten artykuł informuje o prawach kierowcy. Odmowa badania nie jest sposobem na uniknięcie odpowiedzialności, a kto tak do niej podchodzi, zwykle pogarsza swoją sytuację procesową.

Prawo do żądania badania krwi - art. 129i ust. 3 PRD

Najważniejsze uprawnienie kierowcy podczas kontroli to nie odmowa, lecz żądanie innego badania. Zgodnie z art. 129i ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym badanie stanu trzeźwości przeprowadza się na żądanie osoby kontrolowanej metodą badania krwi. Jeżeli kierowca odmawia badania alkomatem albo kwestionuje jego wynik, policja kieruje go na pobranie krwi. Badanie krwi może przy tym zostać przeprowadzone także bez zgody kierowcy.

Kiedy żądanie badania krwi ma sens? Gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności pomiaru:

• faza wchłaniania alkoholu - krótko po spożyciu wynik z wydychanego powietrza może nie odpowiadać rzeczywistemu stężeniu we krwi,
• wynik na granicy progów - między stanem po użyciu (0,2-0,5 promila, wykroczenie z art. 87 par. 1 KW) a stanem nietrzeźwości (powyżej 0,5 promila, przestępstwo z art. 178a KK) decydują setne części promila,
• alkohol zalegający w jamie ustnej - po płynie do ust czy leku na bazie alkoholu zbyt szybki pomiar może być zawyżony.

Badanie krwi jest metodą dokładniejszą i to jego wynik stanowi w sprawie mocniejszy dowód.

Konsekwencje odmowy - stan nietrzeźwości można wykazać innymi dowodami

Częsty mit brzmi: bez wyniku alkomatu nie ma dowodu, więc nie ma sprawy. W praktyce sąd może ustalić stan nietrzeźwości na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w tym:

• zeznań świadków, w tym policjantów: zachowanie kierowcy, woń alkoholu, bełkotliwa mowa, zaburzenia równowagi,
• nagrań z kamer policyjnych, monitoringu i rejestratorów samochodowych,
• opinii biegłego, który w drodze obliczeń retrospektywnych ustala stężenie alkoholu w chwili jazdy,
• wyjaśnień samego kierowcy oraz okoliczności zdarzenia.

Odmowa badania, zamiast blokować postępowanie, często pozbawia kierowcę najprostszego dowodu na własną korzyść, jakim mógłby być niski albo negatywny wynik pomiaru.

Błędy pomiaru alkomatu - co sprawdzam w aktach sprawy

Zupełnie inną kwestią od odmowy jest merytoryczne kwestionowanie wyniku badania, które już się odbyło. W sprawach, które prowadzę, analizuję między innymi:

• świadectwo wzorcowania alkomatu - czy urządzenie miało aktualne wzorcowanie w dniu badania,
• niepewność pomiaru - granica błędu przy wynikach zbliżonych do progów 0,2 i 0,5 promila może przesądzić o kwalifikacji czynu,
• procedurę badania - odstępy między pomiarami, tendencję wyników, czas od ostatniego spożycia,
• zaleganie alkoholu w jamie ustnej i inne czynniki zakłócające.

Prawidłowo podniesione zarzuty wobec pomiaru potrafią realnie zmienić kwalifikację prawną czynu, a w konsekwencji wymiar kary i zakres zakazu prowadzenia pojazdów.

Kiedy skontaktować się z adwokatem?

Najlepiej jak najwcześniej, jeszcze przed pierwszym przesłuchaniem. Jeżeli odmówiłeś badania alkomatem, zażądano od Ciebie badania krwi albo kwestionujesz wynik pomiaru, przeanalizuję Twoją sytuację i pomogę wybrać linię obrony. Kancelaria mieści się w Warszawie przy ul. Brackiej 20 lok. 7A. Zapraszam do kontaktu pod numerem 517 344 096.